پتروتحلیل- عوامل تاثیر گذار بر قیمت محصولات و مواد اولیه :
قیمت جهانی نفت : قیمت جهانی نفت یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار بر صنعت پالایشگاه می باشد. مواد اولیه مورد استفاده پالایشگاه ها نفت خام و میعانات گازی می باشد. به دلیل تفاوت در قیمت های فروش که نسبتی از قیمت نفت خام می باشد در صورت افزایش نرخ نفت خام افزایش سود آوری را در شرکت های پالایشگاهی شاهد خواهیم بود.قیمت جهانی نفت( نفت خام اوپک ) در یکسال گذشته دارای نوسانات زیادی بوده است ( بالاترین قیمت یکسال گذشته : ۱۱۴٫۹۴ دلار و پایین ترین مقدار ۹۶٫۳۴ دلار بوده است )
عوامل موثر بر قیمت جهانی نفت : در تمامی معاملات نفتی، قیمت از مهمترین گزارهها محسوب میشود و بسیاری از تبصرهها و مواد قراردادی برای تثبیت قیمت ایجاد میشوند پوشش ریسک در بازارهای نفت و گاز، ایجاد سیستم های حقوقی پیچیده و … همگی تائیدی بر این مدعاست که قیمت مهمترین گزاره در معاملات نفت خام است. در این قسمت به برخی از عوامل موثر بر قیمت نفت خام اشاره میشود.
کیفیت نفت خام : کیفیت نفت خام را میتوان با استفاده از چند شاخص ارزیابی کرد، که مهمترین شاخصهای مطرح در این زمینه عبارتند از : API (که در واقع معیاری برای ارزیابی سبکی و سنگینی نفت است، نفتهای سبکتر ارزش بیشتری دارند، زیر فرآوردههای ارزشمند بیشتری از آنها استخراج میشود.)، درصد سولفور (که معیاری برای ترشی و شیرینی نفت است، هر چند که نفت شیرینتر باشد بهتر است زیرا درجه سولفور بالا میتواند سبب خوردگی لولههای استخراج و انتقال نفت شود و هزینه زیادی را ایجاد میکند)، درجه انجماد (با توجه به اینکه، گاه نفت خام مسافتهای طولانی را توسط لوله یا تانکر طی میکند، اگر در دمای بالایی منجمد شود، سبب میشود که در زمان گذر از مسیرهایی که دما پایینتر است، نفت در لولهها یخ ببندد و در نتیجه جریان نفت را متوقف کند، معمولا برای مقابله با این رخداد، از مواد افزودنی شیمیایی دیگری استفاده میشود که بسیار هزینهبر است، لذا درجه انجماد نفت بسیار مهم است. لازم به ذکر است که طیف وسیعی از درجات انجماد (از ۲۰ درجه بالای صفر تا ۲۰ درجه پایین صفر) وجود دارد.) و سایر عوامل مربوط به کیفیت نفت.
عوامل سیاسی: همواره به دلیل حساسیت کالاهای نفتی، عوامل سیاسی اعم از تحریمها، آشوبها، جنگها و … در تعیین قیمت نفت، تاثیرگذار بوده است به گونهای که کوچکترین حوادث، میتواند نوسان شدیدی در قیمت نفت خام و بازارهای مربوط به آن نماید، یکی از عوامل تاثیر گذار بر قیمت جهانی نفت عوامل سیاسی و روابط بین کشور می باشد. یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت نفت در چند ماهه اخیر تنش ها و اتفاقات اخیر خاورمیانه می باشد که می توان از تحریم های نفتی ایران، نا آرامی های سوریه و حتی انقلاب مصر نام برد.طبق پیش بینی کارشناسان ادامه این ناآرامی ها و انتقال آن ها به سابر کشور های خاورمیانه مانند یمن، بحرین، عربستان میتواند باعث افزایش قیمت نفت خام در ۶ ماهه دوم سال ۲۰۱۳ میلادی شود.این درحالی است که منطقه خاورمیانه حدود دو سوم نفت ذخایر نفت جهان را درخود جای داده است.از سوی دیگر شدت گرفتن ناآرامی ها و بحران های شمال آفریقا به ویژه مصر و لیبی که به عنوان گلوگاه صادرات نفت به کشور های غربی است از دیگر عوامل سیاسی تاثیر گذار می باشد .
سرمایهگذاری در بخشهای عملیاتی صادراتی: به طور کلی هزینه تمام شده، یک کالا از لحظه اکتشاف تا تحویل نهایی، میتواند از عوامل بسیار مهم در تعیین قیمت نفت خام باشد، وضعیت کلی مخازن، پالایشگاهها، حمل و نقل و عواملی از این دست، در تعیین قیمت نفت خام هر منطقه یا کشور تاثیرگذار است، ضمن اینکه نباید از خاطر دور داشت که اگر هزینه تمام شده یک محصول بیشتر از قیمت بازار باشد، از نظر اقتصادی تولید آن به صرفه نیست، به همین دلیل در بسیاری از کشورها، به دلیل بالا بودن هزینه تولید، از استخراج و صادرات نفت خودداری میشود.
شرایط عمومی قرارداد: هر چند که شرایط عمومی قراردادهای نفتی توسط طرفین تعیین میشود و معمولا تحت تاثیر سایر حوزهها نظیر کیفیت، امنیت عرضه و تقاضا، شرایط سیاسی- اجتماعی و … است، ولی برخی از چارچوبهای قراردادی، خواسته و ناخواسته به دلیل مولفههای ذاتی خود در تعیین قیمت نفت، تاثیر ویژهای دارند به عنوان نمونه استفاده از هر یک از قراردادهای امتیازی یا قرارداد بیع متقابل، میتواند در تعیین قیمت توافقی موثر باشد.
امنیت تقاضا: معمولا، امنیت عرضه را به عنوان یکی از اساسیترین عوامل قیمت نفت به شمار میآورند ولی با توجه به وابستگی شدید اقتصاد برخی از کشورها به درآمدهای نفتی، تامین امنیت تقاضا توسط کشورهای مصرفکننده نفت که میتواند از طریق ساخت پالایشگاههای متناسب با نفت وارداتی از یک کشور خاص و … انجام شود، در تعیین قیمت نفت خام تاثیر خاصی دارد به عبارت دیگر، ایجاد تعهد دوجانبه که در واقع زمینه کاهش ریسک را فراهم میکند در تعیین قیمت نفت موثر است البته نکته اساسیتر این است که معمولا کشورهای واردکننده تلاش میکنند که به متنوعسازی بازارهای خرید خود بپردازند و سبدی متنوع از تامینکنندگان را برای خود ایجاد کنند، چرا که وابستگی به نفت یک کشور خاص، سبب میشود قدرت چانهزنی کشور وارد کننده کاهش یابد. در هر صورت عوامل موثر بر تقاضا نیز در تعیین قیمت تاثیرگذار است.
ارزش فرآوردههای نفتی: هرچند که ارزش فرآوردههای نفتی استخراجی از یک نفت خاص را میتوان از عوامل مربوط به کیفیت نفت خام محسوب کرد که پیش از این، توضیحات مربوط به آن بررسی شد ولی ارزش فرآوردههای نفتی فارغ از اینکه از چه نفتی، چه فرآوردههایی تولید میشود، در تعیین قیمت نفت موثر است.
وجود کالاهای جایگزین: با اینکه، هنوز هم نفت به عنوان اصلیترین منبع انرژی محسوب میشود و در چشمانداز ۲۰۳۰ انرژی جهان نیز، نفت درصد بالایی از انرژی را تامین خواهد کرد ولی انرژیهای نو، نیز میتوانند در تعیین قیمت نفت موثر باشند، چرا که از یک سو بر تقاضای نفت تاثیر میگذارند و از سوی دیگر، زمینه سرمایهگذاریهای جدید بر صنایع نفتی را کاهش میدهند.
رشد اقتصادی : بنا به پیش بینی های صندوق بین المللی پول نرخ رشد در اقتصاد های رو به گذار و رو به توسعه به ۵٫۳ درصد در سال ۲۰۱۳ و به ۵٫۷ درصد در سال ۲۰۱۴ خواهد رسید، حال آنکه نرخ رشد ایالات متحده آمریکا ۱٫۹ درصد در سال ۲۰۱۳ و در سال ۲۰۱۴ حدود ۳ درصد برآورد شده است.اما پیش بینی ها از نرخ رشد منطقه یورو از ۰٫۳- درصد در سال ۲۰۱۳ و حداکثر ۱٫۱ درصد در سال ۲۰۱۴ حکایت دارد.
ﺑﻮﺭﺱ ﻫــﺎﻱ ﻧﻔــﺖ : ﻧﻴــﺰ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫــﺎﻱ ﻧﻔﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﺣﺴــﺎﺏ ﻣﻲ ﺁﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺑــﻮﺭﺱ ﻧﺎﻳﻤﻜﺲ ﺩﺭ ﻧﻴﻮﻳــﻮﺭﻙ ﻭ ICE ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻔﺖ ﺧﺎﻡ ﻫــﺎﻱ ﺷــﺎﺧﺺ ﺭﺍ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻭ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﻳﮕــﺮﺍﻥ ﺍﺻﻠﻲ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﺟﻬﺎﻧــﻲ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺷــﻤﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﻧﺪ.ﻧﻔﺖ ﺧﺎﻡ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺍﺳﺖ. ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻓﻴﺰﻳﻜﺎﻝ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ OTC ( Over the counter ) ﻳﻜــﻲ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻝ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻓﻌﻠﻲ ﻧﻔــﺖ ﺧﺎﻡ ﺍﺳــﺖ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻌﺎﻣﻼﺕ ﺑــﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﻭﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺍﺳــﺎﺱ ﻣﺬﺍﻛﺮﺍﺕ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﻱ ﻓﻴﻤﺎﺑﻴﻦ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺗﻮﺍﻓﻖ ﻣﻲ ﺷــﻮﺩ. ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺳــﻠﻒ (forward) ﻳﻜﻲ ﺩﻳﮕــﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻣــﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟــﻪ ﺩﺭ ﻣﻌﺎﻣﻼﺕ ﻧﻔﺘﻲ ﺍﺳــﺖ، ﺑﺮ ﺧــﻼﻑ ﺩﻭﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻮﺩﻥ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﻫﺎ، ﺍﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻼﺕ ﺑﺮﺍﺳــﺎﺱ ﺷــﺮﺍﻳﻂ ﻭ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺍﺳــﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻲ ﮔﻴــﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﺑﻮﺭﺱ، ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﺑــﺪﻭﻥ ﺷــﻨﺎﺧﺖ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺍﺯ ﻳﻜﺪﻳﮕــﺮ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖClearing (ﺗﺴﻮﻳﻪ) ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ.
رشد جمعیت : جمعیت جهان به کل تعداد افراد بشر بر روی زمین در مقطعی از زمان می گویند. جمعیت کره زمین بر اساس برآورد اداره آمار آمریکا در اکتبر ۲۰۱۲ بیش از ۷ میلیارد و ۴۶ میلیون نفر برآورد می شود.
عرضه و تقاضا : اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده است که میزان متوسط مصرف سوخت جهانی در ماه جولای و آگوست به میزان ۲٫۲ میلیون بشکه بیشتر از خروجی تولید در این دو ماه بوده است که این امر به دلیل خارج کردن ایران از بازار نفت رخ داده است. بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا در ماه آگوست و جولای میزان تولید نفت جهانی برابر با ۸۵ میلیون بشکه در روز بوده است و میزان متوسط مصرف جهانی نیز برابر با ۸۷٫۲ میلیون بشکه بوده است.
پتروتحلیل- در هفته جاری شایعه لغو سقف قیمت ها در صدر اخبار بازار پتروشیمی بود. البته بیش از هر چیزی در این هفته لغو خرید از مچینگ برای پروانه داران غیرمرتبط موضوعی بود که معاملات پتروشیمی ها در بازار و بورس کالا با التهاب گسترده ای روبه رو کرد و به این ترتیب افزایش قیمت ها ادامه دار شد. در معاملات بورس کالا، معاملات پتروشیمی ها با ثبت سقف قیمت در اکثر کالاها همراه بود. به طوری که تقاضای پلی اتیلن سنگین بادی ۰۰۳۵ به ۵ هزار و ۶۰۰ تن و قیمت آن در بازار داخل به ۴ هزار و ۳۸۰ تومان در هر کیلو رسید، البته عرضه این کالا در بورس ۲۲۰ تن بود.
این در حالی است که بیشتر معامله گران در بورس کالا با نزدیکی به ماه جدید، همواره ترجیح می دادند از ثبت سقف قیمت خودداری کرده و با احتیاط بیشتری خرید کنند و اجازه بدهند تا سهمیه پروانه های بهره برداری شارژ شود، اما خرید از مچینگ برای پروانه داران مرتبط سبب شده تا بیشتر کارشناسان روند بازار پتروشیمی را افزایشی پیش بینی می کنند. به گفته باقری، مدیرکالایی کارگزاری پگاه یاوران نوین، لغوخرید از مچینگ برای پروانه داران غیرمرتبط، بازار پتروشیمی را از سه جهت تحت تاثیر قرار داده، اول اینکه جوی روانی ایجاد کرده، دوم؛ انتظار تورم را در بازار افزایش داده و عرضه کننده را نیز تشویق کرده تا میزان عرضه های خود را در بورس کاهش دهد.
این در حالی است که در حال حاضر سه سیستم توزیع محصولات پتروشیمی در کشور وجود دارد؛ توزیع عرضه از طریق بازار، به طوری که قبلا کالاها از مچینگ خریداری می شد و انبار معامله گران از کالا انباشته بود و با سودهای معقولی به خریداران فروخته می شد، اما در حال حاضر عرضه در بازار کاهش یافته و اما تقاضا همچنان ثابت است و حتی به دلیل جو روانی ایجاد شده و قرار گرفتن در ماه محرم تقاضا بالا رفته و از این رو قیمت ها نیز در بازار داخل رشد کرده است. از سوی دیگر عرضه ها در بورس کالا نیز کاهش یافته و اما برخی از مجتمع ها نیز اقدام به عرضه در خارج از بورس گرفته اند و نهایتا رانتی ایجاد شده، این موضوعات سبب شده تا بازار داخل هیجان زده شود.
در همین حال موضوع خرید کدهای معاملاتی نیز بازار را بیش از هر زمانی تحت تاثیر قرار داده، پیش تر کدهای معاملاتی ۵۰ تا ۱۰۰ تومان توسط معامله گران خریداری می شدند، اما با توجه به کاهش کدهای معاملاتی در حال حاضر قیمت ها بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ تومان در هر کیلو قرار دارد و این موضوع نیز توانسته قیمت ها محصولات پتروشیمی را در بازار داخل افزایش دهد، مجموع این عوامل در هفته جاری بازار پتروشیمی را بیش از پیش دچار هیجان کرده است.
به گفته باقری، در این شرایط برداشتن سقف قیمت در بورس کالا و تبدیل آن به سقف ۱۰ درصدی می تواند قیمت ها را بیش از این افزایش دهد، اما اگر سقف قیمت ها کلا برداشته شود، می تواند به بازار کمک کرده و پس از چند هفته روندی متعادلی را به بورس و بازار پتروشیمی برگرداند.
به نقل از ایسنا:(دوشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۲)
وزیر نفت با تاکید بر پرهیز صنعت نفت از جنجال گرایی و شتاب زدگی و گفت: راهبرد صنعت نفت در دولت یازدهم استفاده از خرد جمعی و به کارگیری افراد حرفه ای برای دستیابی به رفاه و پیشرفت جامعه است. است.
بیژن نامدار زنگنه در مراسم تودیع عبدالحسین بیات مدیرعامل سابق شرکت ملی پتروشیمی و معارفه عباس شعری مقدم مدیرعامل جدید این شرکت اظهار کرد: آمده ام تا مسیر جدیدی را بر اساس عقلانیت، خرد و تدبیر و امید در صنعت نفت ایجاد کنم.
وی با تاکید بر اینکه در سال های گذشته در کشور مسیر درست و اصلی برای توسعه این صنعت طی نشده، تصریح کرد: این موضوع آسیب هایی را به کشور وارد کرده است.
وزیر نفت افزود: در هشت سال گذشته بخشهای مهمی از بدنه نیروی انسانی از توسعه صنعت نفت کشور جدا شده و از این رو در این دوران بر ملت ایران سخت گذشته است.
صنعت پتروشیمی وارد جهش دوم میشود
زنگنه با تاکید بر اینکه اکنون صنعت پتروشیمی در وضعیتی است که می تواند وارد جهش دوم به لحاظ ارزش تولید شود، گفت: نخستین حرف من استفاده از خرد جمعی و حرفه ای گرایی در صنعت پتروشیمی است.
وی با تاکید بر اینکه تمام تلاش من آوردن افراد حرفه ای به این صنعت است، اظهار کرد: خوشبختانه اشخاصی که امروز در این صنعت شروع به کار می کنند هیچگاه از این صنعت جدا نبوده و کاملا با آن آشنا هستند.
زنگنه ادامه داد: صنعت نفت و کشور را باید با پرهیز از جنجال گرایی و شتاب زدگی اداره کرد، طوری در این صنعت به خصوص صنعت پتروشیمی باید کار کرد که میراثی ماندگار برای فرزندان و نسل های آینده ما باقی بماند و در عین حال امید به زندگی در بین آنها ایجاد شود؛ بنده و همکارانم خود را در برابر تحقق این موضوع مسئول می دانیم.
ایجاد فرصت های برابر
وزیر نفت با بیان اینکه آخرین مرتبه ای که به شرکت ملی صنایع پتروشیمی قدم گذاشتم برای معارفه مهندس نعمت زاده بود، گفت: در آن زمان ارزش محصولات پتروشیمی کشور حدود یک میلیارد دلار بود که خوشبختانه امروز به حدود ٢٠ میلیارد دلار افزایش یافته است.
زنگنه ادامه داد: در زمان مدیریت مهندس نعمت زاده در صنعت پتروشیمی تاکید من استفاده نکردن از بودجه عمومی و وام های بانک های داخلی بود که خوشبختانه این موضوع با جذب اعتبارهای خارجی و بخش خصوصی و حمایت های صورت گرفته محقق شد به یاد دارم که در آن زمان فازهای پارس جنوبی در حال توسعه بود در حالی که واحدهای پتروشیمی به عنوان متقاضی اصلی تولید آنها همزمان در حال ساخت بودند.
جلوگیری از مشارکت دولت
وی با تاکید بر لزوم حمایت از بخش خصوصی با ایجاد زیربناهای لازم و حمایت های مدیریتی و همچنین تامین مستمر خوراک، اظهار کرد: باید از مشارکت دولتی جلوگیری شود البته در این مسیر باید از رانت خواری نیز جلوگیری کنیم و فرصت های برابر را برای همه در این صنعت ایجاد کنیم.
مشخص شدن تکلیف قیمت خوراک تا دو ماه آینده
وزیر نفت با تاکید بر اینکه یکی از شئون عدالت ایجاد فرصت برابر برای همه افراد در صنعت پتروشیمی است، تصریح کرد طی دو ماه آینده قیمت خوراک و یوتیلیتی واحدهای پتروشیمی مشخص خواهد شد.
زنگنه همچنین افزود: قرار است برای مشخص شدن قیمت خوراک برای هر محصول فرمولی خاص و تابع قیمت نهایی محصول طراحی شود.
وی تاکید کرد: اگر یک کشور می خواهد به صورت واقعی توسعه یابد باید افراد آن با زحمت آن را به دست آورند نه با رابطه با دولت و جاهای دیگر.
برنامه ریزی برای صدور دانش فنی تولید داخل
وزیر نیرو با تاکید بر توجه به امر پژوهش در صنعت پتروشیمی تصریح کرد: طی سال های گذشته و در زمان فعالیت مهندس بیات پدید آمدن انواع دانش فنی در این صنعت حکایت از عملکرد خوب بخش پژوهش داشته است در این بین باید به صدور دانش فنی نیز توجه ویژه شود.
زنگنه در ادامه خطاب به مدیر جدید شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: باید مشکلات کنونی واحدهای تولیدی همچون تامین قطعه و خوراک به سرعت حل شود چرا که این واحدها در حال حاضر با حداکثر ظرفیت خود تولید نمی کنند.
وی با تاکید بر پیگیری مشکلات احتمالی تامین خوراک در شرکت ملی نفت ایران گفت: نبودن حداکثر تولید در واحدهای پتروشیمی را نباید فقط به گردن تحریم انداخت بلکه بایستی با بررسی دقیق، دلایل این ناتوانی را رفع کرد.
وزیر نفت تاکید کرد: صنعت پتروشیمی برای گذراندن مشکلات کنونی باید تلاش بیشتری کند تا تولید خود را هر چه بیشتر افزایش دهد چرا که پویایی در این صنعت موجب افزایش ثروت ملی ایران خواهد شد.
زنگنه با بیان این که واحدهای پتروشیمی باید هزینه خوراک خود را به موقع پرداخت کنند، گفت: وزارت نفت نیز وظیفه دارد در مقابل تامین خوراک این واحدها را به صورت مستمر تهیه و تحویل نماید.
وزیر نفت با تاکید بر این که ایران باید روی میزان تولید محصولات پتروشیمی خود حساس باشد، گفت: استناد به معیار وزنی در این صنعت معیار مناسبی نیست چرا که بیشتر از هر چیز در این صنعت ارزش تولیدات آن است و این معیار است که می تواند تولید ناخالص ملی را افزایش دهد از این رو باید به دنبال ارزش آفرینی و تکمیل زنجیره در این صنعت باشیم.
تربیت مدیران جوان برای اداره صنعت نفت
وزیر با تاکید بر اینکه با توجه به فضای امیدی که در کشور و صنعت نفت به وجود آمده، توانایی لازم برای عبور از مشکلات کنونی را داریم، خاطرنشان کرد: یکی از وظایف اصلی من در دوران وزارت تربیت مدیران جوان و جدید است؛در گذشته و در زمان نعمت زاده در این زمینه فعالیت های زیادی انجام شده اما باید در دوران کنونی نیز این فعالیت ها استمرار داشته باشد.